SCSI (Small Computer System Interface) Kartlar
SCSI (Small Computer System Interface) Kartlar

Scsı kartları 1985 yeni bir arabirim olarak karşımıza çıkmıştır.O zamanlardan beri çok gelişmesiyle birlikte disk erişim performansından dolayı vazgeçilmez haline gelmiştir.SCSIler sayesinde işlemciye yük getirmeden sürücüleri kontrol edebilme olanağı sağlanmıştır.. SCSI yani türkçesiyle (küçük bilgisayar sistemleri ara birimi) Hard Disk, CD-ROM gibi yüksek hızlı çalışan donanımlardan birden fazlasını ( En çok 7 tanesini ) verimli olarak çalıştırmamızı sağlayan kartlardır. Başka bir deyişle bilgisayarın yan birimleriyle bağlantısını sağlayan bir donanım parçasıdır.
              SCSI arabirimler, IDE ( Integrated Device Extensoin ) ve Enhanced IDE arabirimlere göre daha hızlıdırlar. IDE arabirimler ise daha ucuzdurlar ve standart olarak bilgisayarın üzerinde bulunurlar. SCSI’nin birbirine bağlı diğer aygıtlarla eş zamanlı çalışabilmektedir.IDE arabirimlerinde ise birbirine bağlı aygıtlar sıra ile çalışmaktadır.

             SCSI  Kartlar bir donanım aygıtıyla PC’miz arasında ana kart ve donanımlar arasında ki veri yolu gibi iletişimi sağlayan bir veri yoludur. Yani SCSI Kartlar alternatif bir veri yoludur.
             Yüksek transfer hızlarındaki aygıt arabirimleri ve veri yolu sistemleri için bir standart SCSI veri yolu sistemleri değişik veri yolu genişliklerine sahiptir. SCSI her bilgisayara uyumlu ( PC, Mac, Amiga, Sun, Silicon Graphics ) bir arabirim diskleri değil ; scanner, printer, cd-rom sürücü, cd-rom yazıcı, zip drive gibi başka çeşitli cihazları destekliyor.
             Genellikle bir SCSI kontrol kartı aldıktan sonra SCSI aygıtları kullanabiliyoruz.8 bit genişliğinde veri yolu kullandığı için ve bu kontrol kartı da 1 bit veri yolunu kullanması sebebiyle 7 tane aygıt aynı anda kullanabiliyor. SCSI ' lerde bilinmesi gereken bir ayrıntı da hemen hemen tüm veri transfer sistemlerinde olduğu gibi SCSI ' nin de yüksek frekanslarda çalışması ve bu yüzden istenmeyen sinyal yansımalarını önlemek amacıyla sonlandırıcı kullanmak gerekir.

               IDE ve SCSI arabirimi kullanan hard diskler arasındaki ilişki çok basit ; IDE olanlar ucuz, SCSI olanlar pahalı ve hızlı dır. Hızlı olan aslında SCSI ' nin kendisidir. Sabit diskler birbirlerine çok yakın hızda çalışıyorlar. Aslında SCSI ' nin işlemci ile iletişimi daha hızlı olduğundan ucuna bağlanan cihazlar da daha hızlı oluyor.
Arabirim teknolojisinin hard disk teknolojisinden daha hızlı ilerlediğini söyleyebiliriz. Bir çok sabit disk, CD-ROM, yazıcı, scanner, DAT streamer ve benzeri aygıtlara sahip bir sistemler için SCSI ' den başka çıkar yol yoktur. Satın aldığımız SCSI kontrol kartının ucuz değil, markalı ve iyi sürücü desteği olan bir kart olmasına dikkat etmeliyiz. PCI bir anakartımız varsa mutlaka PCI bir SCSI kontrol kartı almalıyız, ISA kartlar performansı bir hayli düşürür.
SCSI kartımıza hem dahili ( iç ) hem de harici (dış ) donanımlar bağlanabilir. Bir SCSI karta SCSI uyumlu 7 donanım bağlayabiliriz. SCSI kartlar ile bağladığımız SCSI aygıt ile aralarındaki iletişim 50 telli kablolar ile yapılır. SCSI kablosu bağlandığı donanımı kontrol etmek ve onunla iletişim sağlamakla görevlidir.
Bir SCSI donanımı giriş ve çıkış olmak üzere iki porta sahiptir. Çıkış kablosu bir SCSI donanımına örneğin SCSI Hard Diskine bağlanır.
Bir SCSI kartına bağladığımız kartlar bir zincir oluşturur ( Daisy Chame ). Papatya zinciri denen bu yapı eklenen her aygıtla daha da genişler. Bu genişleme 7. ve son SCSI aygıtla biter. Bu son aygıt SCSI sonlandırıcı ile sonlandırılır (Terminatör ). Bazı SCSI aygıtları üzerlerinde ki jumper ayarlarıyla da sonlandırma işlemi yapılabilir.
SCSI kartına bağladığımız her aygıt 0 ile 7 arasında bir numara alır. Böylece SCSI kartı kendisine bağlanan donanımı birbirinden öncelik derecesini belirlemeyi olanaklı kılar. Aygıtın öncelik derecesi jumper ya da bir DIP swich ' le ayarlanır.
Bir SCSI donanımının öncelik sırası SCSI adresi ile belirlenir. Adres numarası büyük olan donanım önceliğe sahiptir. Yani 7 numaralı adresi kullanan donanım tüm diğer donanımlara göre öncelik sahibidir.
Şu Şartlar Altında SCSI ' ye İhtiyacımız Var Denebilir :
Üç yada daha fazla disk bağlamak zorundaysak,
5 GB' dan büyük diskler kullanmak zorundaysak,
Bir ağ sunucusu kuruyorsak,
Grafik ağırlıklı çalışacak bir makine kuruyorsak,
PC' mizin bütün imkanlara açık ve her an genişletilebilir tutmak istiyorsak,
SCSI' nın bütün yararlarına rağmen IDE kadar popüler olmasının bir sebebi var. PC üreticileri daha kolay ve ucuz olan IDE - çözümünü boardların üstüne eklediler. Şu anda herhangi bir board alıp buna 4 adet IDE cihaz bağlamak mümkündür. SCSI kartımız yeterince iyi olmazsa, kendisine bağlı cihazları da firenler. 5 GB ve üzeri kulvarında SCSI yüksek devir hızlarıyla kesinlikle liderliğini koruyor. Ancak daha ufak disklerde IDE' ler hız açısından SCSI 'lere yetişmiş durumdadır.

SCSI STANDARTLARI

SCSI-1:CCS:komut setini kullanmakta ve 8 bit genişliğinde veri yoluna sahiptir.3mb/sn veri hızına sahiptir.senkron moda bu hız 5 mb*sn ye kdr çıkabilir.

SCSI-2:scsı1 de olduğu gibi 50 kanallı scsı-a kablosu kullanılmıştır.komutlar ve paratmetre listesi daha acıktır.bu standart bi çok atgıtın sorunsuz olarak çalışmasını sağlamıştır.

FAST SCSI:SCSI-2’nin geliştirilmesiyle ortaya çıkan bir arabirimdir.hızlı sabit disklerde kullanılmak üzere geliştirilmiştir.8 bit veri yolu genişliğine sahip ve senkron modda sn.de 10 mb a izin veren bir arbirimdir.

WİDE SCSI:fast scsı’nin 16 bit veri yoluna sahip yeni  halidir.aynı anda birden fazla aygıta erişim gerektiren sistemlerde yüksek performans göstermesi nedeniyle sunucularda yaygın olarak kullanılmaktadır.68 kalnallı scsı-b kablosu kullanan bu arabirim ,senkron modda 20mb/sn veri hızına transfer hızına  sahip olanak tanımaktır.wide scsı kontrol karıları aynı anda a ve b tipi kabloları desteklemektedir.

ULTRA SCSI (FAST-20-SCSI) :wide scsı arabirimlerindeki hız ve performansın ikiye atlanmış şeklidir.50 kanallı kablo kullanılmaktadır.harici aygıtlara özel olarak kullanılması gerekmektedir.ultra wide scsı  adı verilen 16 bitlik sürümü b tipi kablo ile 40 mb/sn  veri transfer hızına ulaşır.

SCSI-3:cok pahalı olması nedeniyle PClerde kullanılmayan bu teknoloji fiber kanal ve firewire kullanan bir modeli destekliyor.

 

SCSI ÇALIŞMA PRENSİBİ:

Günümüzde büyün pc’lerde,sabit disklerde yapılan veri alışverişi için  ide veya scsı teknolojisi kullanılıyor. Scsı; ıde den biraz daha pahalı olmasına rağmen 14 cihaza aynı anda destek wermesi nedeniyle önemşnden deger kaymetmemektedir.ıde arabirimi 2 kanalı ile maxımum 4 aygıtı destekleyebilmektedir.

Scsı cihazları kullanılmadan önce üzerindeki jumperler aracılığıyla bir scsı ıd ye sahiptir.SCSI ID cihazın adrselenebilmesini sağlamaktadır.scsı ıd 0-7 veya 0-15 arsında olabilir.scsı arabirimlerine veri gönderme esnasında 8 bit genişliğndeki veri yoluna,parite biti adı verilen bir bit daha eklenir.diğer 8 bitin toplamını ifade eden bu bit, karşı tarafada aynı işlemler sonrası  oluşan parite biti ile karşılaştırılır. İki parite biti arasında farklılık olduğu durumlarda çok küçük bir hata ise parite bitinin değerlendirilmesi sonucunda hata düzeltilir.hatanın düzeltilemediği hallerde iletim tekrarlanır.

Bir program SCSI cihaza komut yollandığında, komut önce SCSI kartına gelir.komutun içeriği anlaşılıp,veriler SCSI veri yoluna yazılır.bu işlemler sırasında işlemciye hiçbir yük binmez.daha sonra veriyolunun boş olup olmadığı belirlenir.veri yolu boş ise cihaz veri yolundan veri transferi yapabilmek üzere, veriyoluna SCSI-ID sini yerleştirir.aynı anda veriyolunda başka SCSI-ID ler varsa, kendi aralarında öncelik sırasına koyulur.başka cihaz yoksa veri yolu bloke edilir ve veri transferi başlatılır.

 

 

 

SCSI ARABİRİMLERİNE NERELERDE İHTİYAC DUYULUR ?

SCSI piyasada bulunan tüm bilgisayarlarla uyumlu bir arabirimdir.Çogunlukla sabit disklerle kullanılmakla beraber, printer,scanner,cd sürücü,cd yazıcı , zip drive cihazlarda da kullanılmaktadır.ancak yeni bir SCSI kontrol kartı almadan önce ,gerçekten ihtiyacınız olup olmadığını bilmeniz gerekir.bazı durumlarda ıde ara birimi hızlı veri transferi yapabilir ve scsı pahalı bi cözüm olrak kalabilir.SCSI arabirimleri kullanıcılar için en çok genişletiletilebilirlik açısından ihtiyaç haline gelir ,ağ sunucularında , grafik ağırlıklı  çalışılan PC lerde ve genişletilmeye açık tutulmak istenen PC lerde yaygın olarak kullanılmaktadır.özellikle serverlarda bir tek IRQ VE I/Q adresi kullanarak fazla sayıda cihazın bağlantısını sağlamak ve çalışma esnasında sistem kaynağını tüketmemesi nedeniyle SCSI arabirimlerinin büyük performans artışına neden olduğu görülmüştür.

SCSI Adaptörünü Nasıl Kurmalıyız ?

Adaptec kartları nerede ise SCSI kelimesi yerine kullanılacak kadar popülerler. Endüstri lideri Adaptec olmasına rağmen ondan daha ucuza ve neredeyse aynı performansa sahip rakipleri de mevcut. Buslogic ve Fture Domain bunlardan ikisi. Türkiye ' de yaygınca kullanılan ama pek o kadar da iyi olmayan NCR SCSI kartları da listeye ekleyebiliriz. Bu kartın kurulumu çok basit çünkü PCI ve PnP ' yi destekliyor. Yapacağımız tek şey kasayı açmak, boş bir PCI yuvası seçmek ve kartı oraya takmak. Bilgisayar açıldığında PnP sistemdeki boş IRQ ' ları keşfedip, en uygununu Adaptec ' e ayırır ve hemen kullanmaya başlarız. Ne diskleri BIOS ' a tanıtma ne de başka bir şey gerekiyor.

SCSI Adaptörünün Ayarları

Adaptec 2940' lar gibi birçok SCSI kontrol kartının kendi BIOS 'ları olur. BIOS' lar hem ayarları kontrol etmek için hem de bu ayarları anakart BIOS ' una bildirmek için kullanılır. Adaptec kartlarında bu BIOS ' a ulaşmanın yolu, sistem açılırken SCSI kartına geldiğinde, yani ekranda SCSI kartıyla lakalı yazılar çıkmaya başladığında < CTRL - A > tuşlarına basmak. Configure / View Host Adapter Settings ' e girdiğimizde adaptörün SCSI ID ' sinin ( değiştirmemeliyiz ) hangi diskten BOOT edileceğini ve bir sürü başka konfigürasyon ayarını kontrol etmemiz mümkün.

SCSI Cihazlarını Dikkatle Ayarlamamız Gerekiyor

Bir cihazın SCSI kontrol kartına takıldığında çalışabilmesi için, doğru ilişkilendirilmiş bir SCSI - ID taşıması gerekir. Bu normal SCSI ' de 0 ' dan 6 ' ya (Ultra Wide SCSI ' de 0 ' dan 14 ' e ) bir rakamdır ; her cihazın kendi numarası olmalı ve bunlar çakışmamalıdır. Cihazlara numara vermek için üzerlerindeki ufak anahtarlar ya da jumper ' ler kullanılır.
Kartımıza External cihazlar bağladığımızda SCSI kablosunun sonlandırılması da önemlidir. SCSI cihazları zincir şeklinde birbirlerine bağlandıklarından üzerlerinde bir SCSI in bir de SCSI out çıkışı bulunur. Zincirin sonundaki cihazın SCSI out çıkışına bir sonlandırıcı takılmalıdır. Her dışsal SCSI cihazının kutusundan bu sonlandırıcıdan bir tane çıkmaktadır. İçsel cihazların sonlandırılması da jumper ' ler aracılığı ya da otomatik olarak yapılır. SCSI sorunlarının başında yanlışlıkla sonlandırılış iki cihazın bir arada zincire dahil olmasından kaynaklanır. SCSI zincirinin sonlandırıcılarından birisi de kartın kendisidir. Yani karta bağlı birinci cihazın sonlandırılması ( eğer tek cihaz değilse ) gerekmez.
( Terminatör ) kapatılmak durumundadır. Aradaki tüm aygıtlar sonlandırılmamalıdır. SCSI - Controller bir taraftan zinciri kapatır. Host Adaptörde araya harici aygıtlar sıkıştırılacaksa, sonlandırıcıları yazılımla iptal edilmeli ve son harici aygıta bir sonlandırıcı takılmalıdır.
Normalde SCSI - Controller, dirençler için sonlandırıcı gerilimlerini sağlar. Aynı görevi yerine getiren başka bir aygıt bağlanınca, bu fonksiyon jumper ile iptal edilmelidir.

SCSI ' nin Getirdikleri

İlk zamanlarda DOS ile entegrasyonun zayıflığı ve diğer ürünlerle uyumsuzluğu PC ' lerde SCSI kurulumunu oldukça zor kılmıştı. İki farklı birimi tek bir SCSI kartıyla bağlamak nerede ise imkansızdı ve yapacağımız işi fazladan masraf ve birazda sinir bozukluğu ile ancak bitire bilirdik. SCSI-1 olarak bilinen ilk SCSI standardı saniyede en fazla 5 MB veri aktarabiliyordu. Zamanında saniyede en fazla 2.4 MB veri aktarabilmesine rağmen daha da az uyumsuzluk problemleri gösteren ve hemen hemen benzer kapasitelere ulaşan ( 1GB) ESDI standardı sabit disklerle ciddi bir rekabet yaşanmıştı.
Ancak sabit disklerden başka bir birimi kontrol edemeyen ESDI, SCSI -2 ' nin daha hızlı ve daha yüksek kapasitelere ulaşacağı haberleri duyulunca tahtını bırakmak zorunda kaldı. Yeni SCSI - 2 sürücüleri dünyanın en hızlıları arasında ve günümüzün saniyede 3-4MB veri transferini ancak yapabilen IDE sabit disklere üstünlüklerini kabul etmiş durumdadır. Bir yandan da geliştirilmiş kontrol kartı ve yazılımlar, SCSI uyumlu birimlerin kurulumunu kolaylaştırmış durumdadır. Yani SCSI, hala sorunları olmasına rağmen eskisinden daha çok şey sunuyor.
Doğal olarak bu faydalıkların bir fiyatı da var. SCSI - 1 standardı bir sabit diskin fiyatı benzer kapasitede bir IDE ' den 100 $ - 150 $ pahalıdır. Hızlı SCSI sabit diskler ise 200 $ ve üzerindedir.
SCSI ile çalışmak için özelliklerini anlamak gereklidir, çünkü diğer hiçbir PC arayüzüne benzemez. Henüz hiçbir PC işletim sistemi SCSI ' ye, IDE ve ESDI ' ye verdiği desteği vermiyor. Bu yüzden de sisteme sürücü yazılımlar eklemek gerekmektedir.
SCSI ekleme kartı, ya da ev sahibi adaptör diyebiliriz, aslında kendi içinde de bir sistem veriyoluna sahiptir ( BUS ). Veri, takılı tüm birimlerin arasına gönderilir ve hem veri hem de ev sahibi bilgisayar arasındaki haberleşmeyi bu adaptör kontrol eder. Takılı tüm birimler de akıllıdır ve kontrol kartından SCSI komutları okuyan, komut gönderebilen ve çalıştırabilen kendi dahili kontrol mantıklarına sahiptirler. Bir sürücü, ev sahibine SCSI komutları ve formatında ulaştığı sürece gelen veriyi kendi içinde istedikleri gibi kullanırlar. Bu yetenek, birimin komutları işlemesini geciktirse de, sisteme bir esneklik kazandırır. Verinin sitemden bağımsız olarak adresine ulaşabilmesi için ev sahibi adaptör de dahil olmak üzere tüm takılı birimlerin 0 ' dan 7' ye kadar bir numarası vardır.
Bir PC ' ye, her birine en fazla 7 adet birim bağlanmış olarak, birden fazla SCSI ev sahibi adaptör takılabilir. Her bir adaptörün kendi veriyolu vardır ve makineye takılı olanı birincil adaptör olarak düşünürsek, ona da bir ikincil adaptör bağlayarak zincirlemesine kapasite artırımına gidilebilir. Bu ikinci yaklaşım teorik olarak bir PC yuvasına bağlanabilir sürücü sayısını artırır ancak bugün bunu yapabilecek yazılım için de epey dolaşmak gerekir.
Düz bir kablo, dahili SCSI sürücülerini sistem veriyoluna bağlar, harici üniteler de ev sahibi adaptörün arkasına papatya tip zincirleme ile eklenir. Veriyolunun her iki ucu da, zincirin sonunu sisteme bildirmek için sonlandırılmalıdır. Genellikle SCSI ev sahibi adaptör bir ucu sonlandırır, diğer ucunda da bir dirençten başka bir şey olmayan SCSI olması gerekir, ama hem dahili hem de harici sürücülerimiz varsa bu sonlandırıcı takılmaz.


Ekleyen: WALLACEs | Eklenme Tarihi: 27.01.2016